DIETER-RAMS ve bazı tasarımları

Endüstriyel Tasarımın dahisi Dieter Rams – Daha Az ama Daha İyi

Babam hep “alacağınız şeyin şekline değil işlevine bakın” der.   Bir iş için kullandığımız eşyaları şıklıklarına göre satın alıp illaki elimizi yaktığımız, kafamızı, gözümüzü yaraladığımız olmuştur.   Şık metal çaydanlığımızın metal sapı tutulur – çığlık.  Arkadaşın yüz liraya bir kupa satın almıştır, tutacak yeri yok, yapışırsın bardağa can acısıyla ve içtiğin kahve zehir olur.  Ciddi ciddi sinirlenirsin.  Kızının odasına çok şık bir takım alırsın, kitaplık çocuk kitaplığıdır ama raf boyutları okul kitaplarına göre tasarlanmamıştır.  Nefret edersin. İnanamazsın.  Alırken nasıl düşünemedim? dersin iyi de bu işi yapan nasıl düşünememiştir asıl… İşte Endüstriyel tasarım bu kadar önemlidir.  Endüstriyel Tasarımın dahisi kabul edilen Dieter Rams – “daha az ama daha iyi” kuramıyla ve tasarım tarihine mal olmuş “Endüstriyel tasarımın 10 İlkesi” ile bence gerçekten hayran olunası tasarımlar sunmuş ve ilkeleri ile birçok güncel tasarıma ışık tutmuş.

Dieter Rams tasarımlarından hesap makinası

İşlevsel olmayan Endüstriyel Tasarım Olur mu?

Dieter Rams iki sene öncesine kadar hiç duymadığım bir isimdi.  Endüstriyel tasarımla ise kızımın proje ödevleri nedeniyle epey bir ilgilendim.  İki sene önce okulundaki proje ödevi “Bir icat bulun”  idi !!!.  Vallahi… Tabi biz anne kız pek ciddiye aldık işi ve “yatarken ellerimizle tutmadan kitap okuyabilmemiz için (eller yoruluyor ya)  bir alet yaptık,  çok  da güzel oldu (patent bizde merak eden yazsın 🙂 ).  Bu ödevi çok sevdim ve kendi kendime  keşke endüstriyel tasarım okusaydım dedim.

Eğitimim pazarlama üzerine, o da bir nevi tasarım aslında: “Pazarlama da müşteri isteklerini, ihtiyaçlarını öğrenip, anlayarak ihtiyaçları giderecek ürün sunarak başlıyor işe”.  Mantık aynı: “ihtiyaca göre ürün“.  Endüstriyel Tasarımın dahisi Dieter Rams  bu noktada devreye giriyor.  Dieter Rams  ihtiyacı tamamen karşılayan  ama abartılı olmayan, insanı zorlamayan minimal ve şık tasarımlar sunuyor.  Bu tasarımlara “işlevsel tasarımlar” diyorlar ama ben endüstriyel tasarım söz konusu olunca işlevsel olmayan tasarım tasarım değildir diyorum.  Resim değil ki bu sürrealist yapasın, heykel mi ?  Kullanacaksın onu sen.   

Dieter Rams 20 Mayıs 1932’de  Wiesbaden Almanya’da doğmuş. Babası marangozmuş.

Yani ailede bir tasarım geni varmış.

1947 yılında Wiesbaden Sanat Okulu’nda mimarlık bölümüne girmiş ve aynı zamanda marangozluk pratik eğitimini de bitirmiş.  Frankfurtlu mimar Otto Apel ile çalışmış ve iki yıl sonra Braun’da  mimar ve iç mimar olarak çalışmaya başlamış ve 1995 senesinde emekli olana kadar Braun’da çalışmış.  Braun için yaptığı elektronik ürün tasarımlarıyla ünlenmiş. “tasarımcı için tasarlama, kullanıcı için tasarla” düşüncesiyle ama şık olan tasarımları kendisine birçok ödül kazandırmış ve günümüzün birçok markasının ürün tasarımlarını da etkilemiş.

Apple da bu markalar arasında sayılıyor.  Apple’ın tasarımcısı Jonathan Ive de Rams’ın tasarım ilkelerini benimsemiş ya da etkilenmiş gibi duruyor.

Dieter Rams Braun-Apple
Dieter rams – Olabildiğince az tasarım isimli kitabı

 

Dieter Rams’ın ünlü “İyi Tasarımın 10 Temel İlkesi”ni sayalım bu durumda: 

Endüstriyel Tasarımın on ilkesi

(Babamı arayıp bu yazıyı okumasını söyleyeceğim.  Maddeleri okuyunca onaylarken düşünüyorum onu)

  • İyi tasarım yaratıcıdır.
  • İyi tasarım ürünü kullanışlı yapar.
  • İyi tasarım estetiktir.
  • İyi tasarım ürünü anlamamıza yardımcı olur.
  • İyi tasarım fazla öne çıkmaz.
  • İyi tasarım dürüsttür.
  • İyi tasarım dayanıklıdır.
  • İyi tasarım son detayına kadar uyumludur.
  • İyi tasarım çevrecidir.
  • İyi tasarım mümkün olduğunca az tasarımdır.
Dieter Rams - Braun traş makinesi seti. Şık, abartısız, kolay kullanımlı.
Dieter Rams – Braun traş makinesi seti. Şık, abartısız, kolay kullanımlı.
Dieter Rams'in Vitsoe markası için hazırladığı raf sistemi.
Dieter Rams’in Vitsoe markası için hazırladığı raf sistemi.  Bu raf sistemi belki de Ikea’ya ilham vermiştir, kim bilir?

Bu makaleyi yazmak nereden aklıma geldi;  geçenlerde arkadaşımın evinde kahve yapmaya çalıştık.  Kahve makinasını çözemedik bir türlü ama nasıl şık makine – nasıl şık ve fakat neresine basılıyor da bu kahve akıyor anlayamadık bir türlü.

İşte… Dieter amca muhtemelen o “tarz”! tasarıma, kullanıcının ilk bakışta göreceği şık bir düğme yapardı.

Sevgiyle,



Kaynaklar:


 

“Radyo” Bilmecesinin Cevabı: Adam bir radyo istasyonunda DJ olarak çalışmaktadır.  Eşini öldürme planı yapar.   Önceden sıralayıp art arda çalması için ayarladığı parçaları radyoda çalmaya başlar böylece eşi öldüğü sırada radyo binasında olduğunu kanıtlayacaktır. Radyo binasından çıkar, eşini öldürüp arabasına tekrar biner ve radyo binasına doğru yola çıkar.  Yolda radyoyu açtığında, kaydın takılmış olduğunu ve sürekli aynı yerin tekrarladığını duyar.  

CEVAP VER

GÜVENLİK KODU *